Reflexión individual sobre o Módulo 2. O Marco Persoal

Ao longo deste segundo módulo estivemos a traballar sobre o marco persoal da Orientación Laboral, cales son as competencias e habilidades sociais e comunicativas así como a competencia dixital, que tanto tempo está a ocupar nas nosas vidas ao longo destes meses. 

Empezamos por definir que é a Orientación Laboral?

A orientación laboral enténdese como un proceso no que pretendemos promover cambios, favorecer o desenvolvemento competencial, preparar para a situación de desemprego, para o cambio de profesión e orientar na toma de decisións. Durante o proceso de orientación axudamos e acompañamos no desenvolvemento de competencias persoais, sociais e laborais que sitúen a persoa nunha posición favorable para o emprego e lle facilite o acceso e mantemento dun posto de traballo. 

Entón…cales son as competencias e habilidades clave do orientador laboral? Podemos agrupalas en catro grupos:

Competencia emocional: capacidade para manexar adecuadamente as diferentes emocións que poden xurdir ante determinados casos e en determinados contextos.

• Autocontrol: manter as emocións propias baixo control e evitar reaccións negativas ante provocacións u hostilidade por parte dos ususarios/as e ante situacións con alto contido emocional.
• Empatía: habilidade para escoitar, entender correctamente os pensamentos, sentimentos ou preocupacións dos demáis aínda que non os expresen totalmente. Ser capaz de poñerse no lugar do outro.
• Tolerancia á frustración: evitar situacións de bloqueo e demostrar comprensións e tolerancia ante os fracasos?
• Fomento da intelixencia emocional: saber desenvolver actividades de apoio emocional cos usuarios.

Competencia relacional: forma na que a persoa se relaciona cos demais, principalmente no  entorno laboral.

• Orientación ao usuario: desexo de axudar ou servir aos demais, de satisfacer as súas necesiadades.
• Establecemento de relacións: habilidade para establecer contactos con outras persoas, o que esixe capacidade para escoitar, interpretar e entender os pensamentos, sentimentos ou preocupacións dos demais, así como coñecemento dos usos e costumes sociais.
• Cordialidade: ofrecer confianza no trato xerando un clima positivo e evitando as críticas.
• Influencia: habilidade para persuadir e influir nas persoas ou situacións para ober unha actitude positiva ante determinados cambios, manexando as técnicas de motivación adaptadas ao usuario/a.

Competencia para xestionar tarefas: forma na que a persoa fai as súas tarefas e se organiza no traballo.

• Planificación e organización: capacidade para coordinar diferentes tarefas e separalas e ordenalas por prioridade de modo que establezan e cumplan plans de traballo determinado. A orientación implica elaborar plans de intervención que necesitan organizacón e secuenciación de cara a consecución de obxectivos.
• Capacidade de análise: implica a virtude de distinguir o prioritario deixando espazo para o importante. Ademais, componse da capacidade para recoller información do usuario e do seu ámbito; coñecer e aplicar as técnicas para o desenvolvemento de protocolos de recollida de información; etc.
• Flexibilidade: habilidade de adaptarse e traballar eficazmente en distintas e variadas situacións, con persoas ou grupos diversos.
• Iniciativa: identificar un problema, obstáculo ou oportunidade e levar a cabo accións para dar resposta a iso. Facer fronte a múltiples incidencias na atención os usuarios, ter iniciativa e capacidade de resposta para buscar unha solución.
• Toma de decisións: capacidade para elixir e adoptar unha solución entre distintas posibilidades e opcións. O orientador necesita actuar en consecuencia, determinando un plan de acción e asumindo os riscos necesarios.
• Orientación a resultados: disposición para alcanzar e superar os resultados previstos fixando metas esixentes, xestionando axeitadamente os recursos.
• INNOVACIÓN: capacidade de adaptarse aos rápidos cambios que se producen dentro do mundo do ámbito académico e laboral, buscando sempre solucións innovadoras. Implica unha capacidade de adaptación ao ambiente evitando a monotonía pouco motivadora.

Competencia dixital: Leva consigo o dominio das tecnoloxías da información e a comunicación (TIC). O orientador debe saber elaborar documentos e comunicalos, ter familiaridade cos equipos informáticos e manexar as ferramentas relacionadas coas web 2.0. 

Podemos destacar: a capacidade de manexo de Internet e correo electrónico; uso de plataformas para subir documentos, vídeos, almacenar links (Dropbox, Drive, Youtube, Easycv, Viadeo, …), así como a capacidade de xestionar perfís nas redes sociais máis utilizadas polos usuarios e as organizacións (Facebook, Twitter, Linkedin, Pinterest, Google+…). O perfil do orientador é un perfil que se adoptou á realidade 2.0, ao igual que o fixeron as empresas e usuarios para os que traballa.

O obxectivo do uso das ferramentas 2.0 para a orientación laboral, desde o meu punto de vista é o achegamento aos usuarios e a inmediatez na comunicación de información importante de cara a súa procura de emprego.

Bufff… e ademáis non perder de vista conceptos como o de identidade e reputación dixital …esto é para TOLEAR!!! En realidade os orientadores e orientadoras laborais que nos atopamos no traballo diario teñen ou tratan de traballar todas esas competencias e habilidades clave das que falamos ao comezo do texto, e ademáis dominan todas as ferramentas e recursos dixitais??... 

Un bo orientador laboral debería primeiro de todo desenvolver a súa propia competencia dixital para poder transmitirlla aos seus usuarios/as (e que tanto nos trae de cabeza neste curso…); explorar a contorna laboral na que traballa (buscar información, comunicala, prospectar empresas); colaborar e compartir traballo e recursos en rede (estar cerca dos nosos usuarios e usuarias, pero tamén traballar en rede cos nosos compañeiros e compañeiros xa que así enriquecemos o noso traballo); crear e construír relacións persoais e profesionais (facer networking); manexar a información en tempo real, (menos mal que aprendimos ferramentas de curación de contidos como Feedly e Scoop.it, lectores de RSS que nos poden axudar a non perdernos no intento e poder ter organizada a nosa busca de información e non morrer infoxicados); estar en continuo aprendizaxe (xa sexa formal, informal...conceptos como o PLE o noso entorno persoal de aprendizaxe) e saber difundir toda a información que manexa e pode ser útil para os usuarios/as (por exemplo coa creación dun blog profesional no que crear contidos útiles para o noso traballo e para os nosos usarios/as).

Ogallá que todos os usarios/as atopen orientadores e orientadoras así de motivados e non obsesionados por cumprir obxectivos de resultado e non de proceso!

Reflexión individual Módulo 2

No tema 6 A Orientación Laboral e as competencias abordamos o Marco conceptual da orientación laboral, a orixe da mesma, que segundo Echeverría et al. ten lugar no contexto da Revolución Industrial, a orientación laboral nace nun contexto no que xorde a necesidade de dar respostas á nova sociedade industrial no que se produce un cambio importante nas profesións debido á necesidade de dividir os tipos de traballo e o requirimento de especialización de tarefas e necesidade de cualificación diferencial aos/ás obreiros/as. Tamén definimos o perfil profesional do orientador laboral, as tarefas que desenvolven (xestión da información, traballo con individuos, traballo con grupos, colocación-inserción, seguimento, coordinación, xestión), os principios cos que deben desenvolver a súa actuación (individualización, flexibilidade, desenvolvemento/procura da autonomía) e as competencias do orientador laboral, definindo a competencia como o “conxunto de coñecementos, procedementos e actitudes que unha persoa posúe e pon en práctica para afrontar eficazmente as funcións e tarefas que demanda unha profesión, co nivel e calidade requiridas e resolver os problemas emerxentes de forma autónoma e creativa e influír positivamente na súa contorna socio-laboral e na organización do traballo”.

Este tema para mi persoalmente foi moi interesante para coñecer ben a profesión do Orientador laboral, coñecer en profundidade as competencias, habilidades que ten que ter un bo profesional, demarcando as funcións do mesmo, xa que tiña algunhas ideas equivocadas ó non pertencer a este mundo da Orientación laboral.

No tema 7  Desenvolvemento de competencias comunicativas, tratamos o tema da comunicación, os elementos que a compoñen (emisor, receptor, mensaxe, canle, código, contexto), os tipos de comunicación (comunicación verbal e non verbal, recalcando sobre todo a importancia da non verbal, á que non se lle sole dar a importancia que merece, tanto nesta profesión coma noutras na que se mantén contacto directo cos usuarios), as barreiras da comunicación (elementos que poden influír na boa marcha desta), as técnicas efectivas de comunicación e os pasos para fixar un bo proceso de comunicación.

Este tema é moi importante para desenvolver unha adecuada orientación laboral, poder comunicarnos ben é a clave para que os usuarios que acudan a nós entendan ben o que lles queremos transmitir e tamén para que o que nos transmiten eles o podamos comprender  adecuadamente. Na comunicación entre persoas continuamente estamos enviando mensaxes, ben coa nosa actitude corporal a través de xestos e mediante emocións, como verbalmente, polo que é importante que as dúas partes coincidan para que o receptor da nosa mensaxe non teña unha idea errónea do que queremos transmitir.

No Tema 8 Habilidades e competencias sociais comezamos tratando a competencia social que é a capacidade para manter boas relacións con outras persoas, o que implica dominar as habilidades sociais básicas, capacidade para a comunicación efectiva, respecto, actitudes prosociais, asertividade, etc. En canto ás habilidades sociais con elas a persoa é capaz de executar unha conduta de intercambio con resultados favorables, con destreza, diplomacia, capacidade, competencia, aptitude. A importancia da de coñecer a intelixencia emocional (coñecer as propias emocións, manexar as emocións, motivarse a si mesmo, recoñecer as emocións dos demais, establecer relacións); o reforzamento (adestrar, analizar cada uso reforzando o que saíu ben e buscando alternativas ao “mellorable”, incorporar o reforzo ao estilo persoal e propio da comunicación); o traballo en equipo (para que un equipo traballe de forma eficaz débense dar unha serie de circunstancias: heteroxeneidade, número ideal, cada membro debe ter os coñecementos técnicos e as capacidades necesarias para desenvolver o traballo que lle corresponda , boa cohesión grupal); a resolución de conflitos (definir o problema, buscar  alternativas, analizar e avaliar cada unha das alternativas, decidir a alternativa máis adecuada, poñer en marcha, revisión).

Este tema é importante para que podamos resolver certas situacións nas que nos poidan surxir conflitos e poder resolvelos adecuadamente, incluso manexando as nosas emocións cando choquen cas accións dos usuarios, ademais tamén nos serve para poder transmitir adecuadamente o que queremos transmitir e ademais respectar o que a outra persoa pense ou sinta.

No tema 9 A web 2.0 para a orientación laboral comezamos falando das TIC (Tecnoloxías da Información e Comunicación) no que Internet é o canal conductor  de todas as tecnoloxías que o conforman e analizamos os datos de como se usa internet no mundo e o uso que se fai do mesmo. As TIC comprenden recursos, procedementos, tecnoloxías que nos a permitin acadar e mellorar as nosas competencias dixitais tanto para un desenvolvemento profesional como persoal.  A web 2.0 é a actual versión ou estadio da Intenet actual e ofrécenos unha serie de espazos e ferramentas (lectores RSS, marcadores sociais, redes sociais...), que se nos fan moi útiles para a busca de emprego, xa que nos serven para promocionarse persoalmente, porque existen aplicacións para realizar as entrevistas de traballo, polo que é importante coñecer estas novas ferramentas e estar actualizado, tanto para nós os orientadores para poder ofrecer unha boa orientación como para os nosos usuarios.
En canto á identidade e reputación online é moi importante ter en conta que a nosa identidade dixital constrúese a partir da nosa actividade persoal na rede, pero tamén da actividade dos demais en relación a nós, polo tanto, parte da nosa identidade dixital non estará controlada directamente por nós.



Por último, no tema 10 Competencias dixitais para a orientación laboral, falamos fundamentalmente do tratamento e xestión da información. Como orientadores/as teremos que:

• Coñecer gran cantidade de fontes ás que pode acceder, os seus tipos e as características da información que ofrece cada unha delas.
• Ter a capacidade de seleccionar as fontes que poidan responder mellor ás necesidades de información das nosas orientadas e orientados e ás nosas necesidades profesionais.
• Aplicar estratexias de procura de información, de forma que se axusten ás necesidades de información que precisemos.
• Recoñecer a importancia e poñer en valor cada unha das fontes atopadas, xulgando a súa pertinencia, calidade e confiabilidade.
• Coñecer as ferramentas que nos poden axudar a filtrar e a curar as fontes dispoñibles e a información axeitada.

Neste tema profundizamos nas distintas ferramentas que podemos empregar para poder levar a cabo estas accións, como son os lectores RSS, marcadores sociais, redes sociais… ferramentas que tamén conforman o noso PLE (entorno persoal de aprendizaxe), e que tamén permiten o traballo colaborativo.

Reflexión individual. Módulo 2

A lo largo de este módulo 2 y en el contexto de la orientación laboral reflexiono sobre cómo surge esta profesión y cómo ha evolucionado a través de las diferentes etapas de desarrollo de la humanidad.Se aborda también la orientación con una visión de carácter interdisciplinario, disciplinas que tienen que ver con la Pedagogía y la Psicología prestando atención a los temas de las competencias comunicativas y sociales hasta llegar a la web 2.0. 

Considero que uno de los retos actuales para los orientadores laborales es, sin lugar a dudas, encontrar las herramientas necesarias para conectar a la persona e impulsar el proceso de construcción de saberes relacionados con la adquisición y desempeño de alguna profesión.

En este contexto se debe concebir la profesión, evaluar y reconocer las competencias es pues fundamental. El proceso de coaching también incrementa competencias promoviendo que la persona asuma nuevos retos.


Actualmente, se estima que hay 47.500 coaches profesionales a nivel global. Los resultados muestran una distribución muy diversa de coaches a lo largo del planeta, con áreas de creciente madurez, rápida expansión y potencial de crecimiento.

Teniendo en cuenta que la función principal del lenguaje es la comunicación en lo que respecta al desarrollo de las habilidades comunicativas, el dominar los elementos esenciales de la comunicación constituye una herramienta fundamental para el trabajo en las relaciones humanas.

Se exponen también elementos teóricos respecto a la comunicación y, en correspondencia, algunas reflexiones valorativas que influyen negativamente en las mismas. Pero, ¿cuáles pueden ser las sugerencias generales para el mejoramiento de la comunicación?

http://www.degerencia.com/articulo/buenas_practicas_para_realizar_reuniones_efectivas

Compartir tu visión.


Proporcionar entrenamiento.


Fomentar el trabajo en equipo.


Organizar reuniones del staff regularmente.

Siguiendo pues este punto y en relación con las competencias sociales tengo que resaltar la figura del orientador y el buen proceso de comunicación necesario en la resolución de conflictos. Varios son los pasos para su resolución:

• Definir el problema
• Buscar alternativas
• Decidir alternativa.
• Poner en marcha.
• Revisión.

Desde la panorámica de la web 2.0 y habiendo visto las características y funcionalidades de los espacios principales, llego al conclusión de que todas las herramientas tienen un denominador común: la comunicación, o bien de una manera directa, o bien a través de la compartición de contenidos.

Por lo tanto, diseñar una estrategia ajustada a las necesidades de cada persona y emplear las herramientas adecuadas mejorará el proceso de transformación de las competencias digitales y, verlas como una oportunidad de adaptación, aprendizaje, reaprendizaje, evolución y avance puede llevar a los usuarios hacia el éxito profesional.

En el ámbito de actuación profesional en general, y, en concreto, en el de la orientación laboral, promover la interacción social es beneficioso para alcanzar unos buenos objetivos. Desde este punto de vista, poner en valor nuestra profesionalidad a través del empleo de algunas herramientas (about-me, blogger, linkedin, scoop.it, pinterest, etc.), o bien, satisfacer una de las principales necesidades básicas, como la comunicación, la integración a nivel social, a través de las redes sociales (facebook, twitter, google+ etc.) estaría en consonancia con nuestra propia evolución y desarrollo.

BIBLIOGRAFÍA Y WEBGRAFÍA:

http://enpositivocoaching.wordpress.com/tag/busqueda-de-empleo/page/2/

Kelly, J. A. (1987). Entrenamiento de las habilidades sociales. Bilbao: Desclèe de Brouwer.

Caballo, V. (1988). Teoría, evaluación y entrenamiento en habilidades sociales, Valencia, Promolibro


http://youtu.be/tjC1LOC0r1g

Reflexión grupal módulo 2. Habilidades e competencias sociais.

O principal motivo polo que eliximos o tema de habilidades e competencias sociais para facer a nosa reflexión grupal é porque consideramos que como profesionais no ámbito da orientación laboral o desenvolvemento dunhas boas habilidades e competencias sociais na búsqueda de emprego e na inserción laboral son pilares básicos para que os demandantes poidan afrontar dun xeito máis eficiente a realidade para conseguir a inserción laboral. Ao longo deste módulo tratáronse conceptos fundamentais para o ámbito da orientación laboral, términos que son importantes tanto para os técnicos de orientación laboral como os demandantes de emprego.

O cambio continuo do mercado laboral fai que determinadas habilidades sexan clave para a empregabilidade, é, por iso, que as máis valoradas sexan as destrezas intelectuais e personais, moi eficaces cara ás distintas profesións e actividades (analizar asuntos complexos, identificar e resolver problemas, sintetizar e integrar conceptos diversos, clarificar valores, traballar cooperando, comunicarse eficazmente en distintos niveis, etc.).

Consideramos que as habilidades sociais son competencias definidas polo comportamento que un individuo pode ter no seu entendimento dos diversos códigos sociais, nas súas actitudes e nas súas expresións na sociedade. As habilidades sociais permiten que unha persoa poida expresar os seus propios sentimentos, necesidades e opinións, o que permite o benestar persoal, que é o primer pilar para unha maior integración social.

As habilidades sociais deben polo tanto ser aprendidas, desde máis simples a máis complexas.

Máis alá de tratarse dunha moda, o desenvolvemento das habilidades sociais converteuse case nunha necesidade para crecer persoal e profesionalmente. Estas, forman parte da intelixencia emocional e fan referencia á capacidade de relacionarse axeitadamente cos demáis. A orientación ao cliente, a empatía, a negociación e o traballo en equipo son algunhas delas.

As empresas cada vez valórannas máis e non só entre os profesionais que teñen en equipo senón que tamén as teñen moi en conta á hora de seleccionar persoal. A súa importancia é tal que poden marcar a diferenza á hora de conseguir un emprego. Ante currículos similares, as habilidades sociais adoitan decantar a balanza cara á aqueles candidatos que destacan por «destrezas» como a man esquerda ou o control emocional.

Así de entre as habilidades que máis adoitan valorar as empresas figura a capacidade de comunicación, a máis importante como é lóxico xa que é a función da linguaxe comunicativa, expoñer as ideas de forma clara ou formular as preguntas axeitadas en cada caso para conseguir toda a información, é o máis relevante.

Debido ao crecente clima de incerteza económica en que nos movemos nos últimos anos, fai que a flexibilidade sexa necesaria para estos cambios de situación que se producen nas empresas. Así, o traballador ten que ter unha mente aberta e adaptarse a calquera cambio e situación complicada que se poida producir na empresa polas novas «esixencias do guión», que cada vez son maiores e de constante cambio.

Polo tanto, a adaptación ás necesidades dos demáis é imprescindible nestes momentos, a comunicación pode ser máis difícil, pero é fundamental entendelas, a empatía é unha habilidade que debemos ter en conta.

Outra habilidade importante hoxe, é a capacidade de traballar en equipo porque non hai que esquecer que as empresas exitosas son a suma de varios grupos de persoas que cooperan e colaboran xuntas solucionando, cada unha dende a súa parcela de coñecemento, calquera tipo de problemas que se lles poidan formular.

Dende entre todas elas, o optimismo é tamén moi valorado, crer nun mesmo, saber asumir riscos e responsabilidades, independentemente do sector de actividade, influe positívamente á hora de conseguir un emprego.

Os seleccionadores tamén se fixan en que os candidatos teñan autoconfianza, autocontrol e motivación, de forma que as devanditas características se reflictan posteriormente no desempeño do posto. Por iso, á hora de enfrontarse a unha entrevista de traballo hai que mentalizarse de que un se está a vender a si mesmo, polo que deberá facelo do mellor xeito posible, despregando todas as súas aptitudes sociais.

Non todos os postos de traballo requiren das mesmas habilidades sociais. Por iso, pode ser conveniente unha análise previa da posición a desempeñar para descubrir que calidades deben ser melloradas e en cales non é necesario incidir tanto. Unha lectura detida da oferta de emprego, a reflexión sobre as funcións que leva consigo e a visión das persoas e departamentos cos que máis se estará en contacto poden ser de grande axuda.

Webgrafía y Bilbliografía:

www.sinapsit.com

www.cca.org

www.laboris.net

(1996). P.O.T. Programa de Habilidades de Orientación al Trabajo. Salamanca, Amarú.

(1997). P.H.S. Programa de Habilidades Sociales. Salamanca, Amarú. 

(2000). P.V.D. Programa de Habilidades de la Vida Diaria. Salamanca, Amarú.